Η τεχνολογία RFID και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ASPIRE στην υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (ΜΜΕ)
Εισαγωγή
Ο προσδιορισμός ταυτότητας προϊόντων και αγαθών μέσω συστημάτων εττικέτων ραδιοσυχνοτήτων (τεχνολογία Radio Frequency Identification (RFID)) θα διαδραματίσει έναν σημαντικό ρόλο στο μέλλον. Η σωστή αξιοποίηση της τεχνολογίας RFID μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της αποδοτικότητας και της παραγωγικότητας στους τομείς του εμπορίου, των διοικητικών μεριμνών και της βιομηχανίας. Παράλληλα, έχει την προοπτική να ενισχύσει την ποιότητα ζωής, π.χ. στα καταναλωτικά αγαθά, στον τομέα της υγείας και του περιβάλλοντος.
Οι Μικρομεσσαίες Επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη (αλλά και στη χώρα μας) διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παραγωγική διαδικασία καλύπτοντας μεγάλος εύρος προϊόντων και έχοντας υψηλές δυνατότητες για κέρδη και αποδοτικότητα σε σημαντικούς τομείς (π.χ., καταναλωτικά αγαθά, εμπόριο, οχήματα, υγειονομική περίθαλψη κ.λπ.). Σε όλους τους τομείς αυτούς η τεχνολογία των εττικετών RFID είναι σε θέση να δώσει μεγαλύτερη ώθηση στις ΜΜΕ προς την κατεύθυνση της βελτίωσης των καταναλωτικών υπηρεσιών και την ανάπτυξη καινούργιων αγορών. Δυστυχώς όμως, στις μέρες μας, πολλές ΜΜΕ δεν έχουν ούτε την τεχνογνωσία, ούτε το απαιτούμενο κεφάλαιο για να επενδύσουν στην τεχνολογία RFID. Το πρόγραμμα ASPIRE συνιστά μια πανευρωπαϊκή πρωτοβουλία που έρχεται να αλλάξει την παρούσα κατάσταση, διευκολύνοντας τις επενδύσεις των ΜΜΕ στην τεχνολογία RFID.
To Ευρωπαϊκό Έργο ASPIRE
Το ASPIRE είναι ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα (με κωδικό 215417), που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (στο πλαίσιο του 7ου προγράμματος πλαισίου) με βασικό στόχο την ανάπτυξη λύσεων RFID που να είναι εφαρμόσιμες με τον χαμηλότερο δυνατό κόστος. Η επίτευξη του στόχου αυτού, βασίζεται στην ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού RFID, καθώς και στη δυνατότητα χρήσης χαμηλού κόστους υλικού.
Τα αποτελέσματα του ASPIRE αναμένεται να βοηθήσουν σημαντικά στην υιοθέτηση της τεχνολογίας RFID από τις ΜΜΕ. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα αυτά θα μειώσουν σημαντικά τις δαπάνες απόκτησης και λειτουργίας συστημάτων RFID στις ΜΜΕ. Βασικό όχημα για τη μείωση των δαπανών αυτών θα αποτελέσει η ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού και διαλογισμικού για εφαρμογές RFID στην τεχνολογία του RFID, το οποίο θα διευκολύνει τη χαμηλού κόστους ανάπτυξη και επέκταση καινοτομικών λύσεων RFID. Το υλικό, λογισμικό και διαλογισμικό που θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο του ASPIRE θα ενσωματώσει καλές πρακτικές εκτέλεσης επιχειρηματικών διαδικασιών, όπως αυτές θα προκύψουν μέσω της επικοινωνίας με πολλές επιχειρήσεις στην Ευρώπη. Η υποστήριξη των καλών αυτών πρακτικών σε συνδυασμό με την εφαρμογή της τεχνολογίας RFID θα βοηθήσουν τις ΜΜΕ να εξασφαλίσουν βελτιωμένα επιχειρησιακά αποτελέσματα.
Ζητήματα και Λύσεις Ιχνηλασιμότητας
Οι εττικέτες RFID συνδέονται στενά με την έννοια της ιχνηλασιμότητας. Η ιχνηλασιμότητα (traceability) προϊόντων και αγαθών αναφερέται στη διαρκή γνώση και παρακολούθηση της θέσης και μετακίνησης των αγαθών στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αποτελεί μια γενική έννοια, η οποία μπορεί να σημαίνει, σε έναν καταναλωτή, τη βελτιωμένη ασφάλεια των τροφίμων, την κατανόηση και τη συνειδητοποίηση των πηγών προϊόντων, κ.λπ. Είναι επίσης ένας νέος τομέας έρευνας, πειραματισμού και επιχειρείν, και έχει αρχίσει προοδευτικά να ενσωματώνεται στα επιχειρηματικά συστήματα διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας. Η τεχνολογία RFID παρέχει πολλές δυνατότητες για την υλοποίηση συστημάτων ιχνηλασιμότητας.
Η ιχνηλασιμότητα συνδέεται με ορισμένα σημαντικά ζητήματα και αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα. Πέρα από απλές ρυθμιστικές πτυχές, τα ζητήματα αυτά είναι οικονομικά, στρατηγικά και, υπό ορισμένες συνθήκες, σχετίζονται με τα συνταγματικά δικαιώματα. Ειδικότερα οι επιχειρήσεις θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:
· Είναι ανάγκη να καθοριστούν σαφώς οι ευθύνες που προκύπτουν από τις νομικές διαδικασίες που χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις διαφωνιών σχετικά με την καθημερινή ζωή.
· Η παγκοσμιοποίηση των επικοινωνιών και του εμπορίου, που οδηγεί σε μια αναζήτηση της βελτιωμένης αποδοτικότητας διοικητικών μεριμνών και μεταφορών.
· Υπάρχουν και διακινούνται πλαστά αγαθά - που αντιπροσωπεύουν μεταξύ 7 και 10% του διεθνούς εμπορίου, γεγονός που είναι μια απειλή για τις επιχειρήσεις, απειλή που υπερβαίνει τις απλές απώλειες.
· Τη μεγάλη σημασία των πληροφοριών, η οποία μπορεί τελικά να παραγάγει τις νέες υπηρεσίες και να δημιουργήσει την αξία.
Ο προσδιορισμός ταυτότητας προϊόντων και αγαθών μέσω συστημάτων εττικέτων ραδιοσυχνοτήτων (τεχνολογία Radio Frequency Identification (RFID)), είναι μια αυτόματη τεχνολογία προσδιορισμού που οι ΜΜΕ θα μπορούσαν να δουν (σε μια μακροπρόθεσμη περίοδο) ως πλήρες υποκατάστατο της τεχνολογίας γραμμωτού κώδικα (bar code) που χρησιμοποιείται ευρύτατα για 30 και πλέον χρόνια. Το RFID μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να λύσει πολλά ζητήματα ιχνηλασιμόητας. Αυτή η τεχνολογία παρέχει έναν τρόπο μέσω ραδιοσυχνοτήτων να ακολουθήσει και να επισημάνει τα προϊόντα , να βελτιώσει την αποδοτικότητα και την ασφάλεια στις κρίσιμες διαδικασίες, να διευκολύνει τις ανταλλαγές μεταξύ των οργανώσεων, να επιτύχει καλύτερα τους διοικητικούς στόχους αποθεμάτων, κ.λπ.
Θέματα ασφαλείας και προσωπικών δεδομένων
Όπως όλες οι τεχνολογίες προσδιορισμού ταυτότητας και ιχνηλασιμότητας έτσι και οι εττικέτες RFIDs συνδέονται με κοινωνικές προκλήσεις. Η τεχνολογία RFID επιτρέπει τη συλλογή και ανάλυση περισσότερων πληροφοριών για τη βιομηχανία και τους καταναλωτές. Αν και αυτό είναι πηγή επιχειρησιακού πλεονεκτήματος για τις επιχειρήσεις, δημιουργεί κινδύνους για την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών των επιχειρήσεων και την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων των καταναλωτών. Έτσι ενώ περισσότεροι τελικοί χρήστες RFID αναγνωρίζουν τα τεράστια οφέλη από αυτήν την τεχνολογία, πολλοί αποτρέπονται από την υιοθέτηση των RFIDs λόγω των πιθανών εταιρικών ευθυνών. Για την επίλυση και αυτών των ζητημάτων, το ASPIRE ενσωματώνει στο διαδλογισμικό RFΙD που αναπτύσσει πρόσθετα μέτρα για την εξασφάλιση και την επιβολή της προστασίας των προσωπικών αντικειμένων και στοιχείων όπως απαιτείται από τις σχετικές Ευρπαϊκές οδηγίες («ePrivacy»).
Ακόμα το διαλογισμικό του έργου ASPIRE θα ικανοποιήσει την αρχή μινιμαλιστικής παραγωγής στοιχείων, η οποία ενσωματώνει τις αρχές της ποιότητας δεδομένων, του περιορισμού και της συντήρησης στην ίδια λογική. Τα δεδομένα των ετικετών RFID στο ASPIRE δεν θα διατηρούνται περισσότερο από όσο απαιτείται, ενώ θα προστατεύονται από τρίτους. Η πλατφόρμα υλικολογισμικού του ASPIRE θα είναι φιλική όσον αφόρα την ιδιωτικότητα επειδή θα ενσωματώσει τη λογική και τους μηχανισμούς για να σπάσει ή και να κρύψει τη σχέση μεταξύ προσωπικών στοιχείων και αντικειμένων. Αυτό θα αποτρέψει οργανώσεις που χρησιμοποιούν RFIDs να καταχραστούν τα δεδομένα που παράγουν. Η διαφάνεια που παρέχεται από το λογισμικό ανοιχτού κώδικα θα επιτρέψει επίσης την δημιουργία προγραμμάτων πιστοποίησης από ανεξάρτητες οργανώσεις, και των σφραγίδων μυστικότητας. Το έργο θα καθορίσει επίσης ένα πρόγραμμα πιστοποίησης της φιλικής φύσης του ASPIRE όσον αφορά το χειρισμό προσωπικών δεδομένων.
Αδειοδότηση
Η κατοχύρωση με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και η χορήγηση αδειών των καινοτόμων τεχνολογιών είναι μια καθημερινή διαδικασία, και είναι μια από τις προϋποθέσεις για την τεχνολογική πρόοδο. Οι επιχειρήσεις βεβαίως θέλουν να έχουν κέρδος από τις επενδύσεις τους στην προσπάθεια που κάνουν πάνω στην Έρευνα και την Ανάπτυξη. Εντούτοις, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν πρέπει να οδηγήσουν στις μακροσκελείς εμπορικές διαφωνίες που υφίστανται οι οποίες δημιουργούν αξεπέραστα εμπόδια και δαπάνες για την υιοθέτηση της τεχνολογίας του RFID ειδικά στις ΜΜΕ. Γι’ αυτό το λογισμικό ASPIRE σχεδιάζεται ως ελεύθερο λογισμικό ώστε οι ενδιαφερόμενες ΜΜΕ να μην χρειάζεται να πληρώσουν για να τους χορηγηθεί κατάλληλη αδεία για χρήσης του λογισμικού.
Ενσωμάτωση τεχνολογίας RFIDs στις ΜΜΕ
Είναι ιδιαίτερη πρόκληση για τις ΜΜΕ να αποκτηθούν οι απαραίτητες πληροφορίες για την αξιολόγηση των δυνατοτήτων των RFIDs στις διαδικασίες τους. Ο προσδιορισμός των κερδοφόρων «καλών» επιχειρηματικών πρακτικών απαιτεί μια εμπεριστατωμένη κατανόηση της τεχνολογίας, αλλά και γνώση τόσο για τον τομέα εφαρμογής της, όσο και για τις συναφείς επιχειρησιακές διαδικασίες. Το ASPIRE θα βοηθήσει τις ΜΜΕ στην ευκολότερη υιοθέτηση της τεχνολογίας RFID στις επιχειρησιακές τους διαδικασίες, ελαχιστοποιώντας το κόστος του απαιτούμενου λογισμικού, αλλά και των συνακόλουθων συμβουλευτικών υπηρεσιών.